{"id":355,"date":"2021-09-09T14:00:00","date_gmt":"2021-09-09T12:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/fermxpert.com\/?p=355"},"modified":"2021-09-09T14:37:12","modified_gmt":"2021-09-09T12:37:12","slug":"podpiwek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/podpiwek\/","title":{"rendered":"Podpiwek"},"content":{"rendered":"\n<p>Urodzi\u0142em si\u0119 w socjalistycznej Polsce wczesnych lat 80 XX wieku. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tego okresu by\u0142a wzgl\u0119dna niedost\u0119pno\u015b\u0107 produkt\u00f3w z importu. Rzecz jasna ja, jako m\u0142odzik, nie my\u015bla\u0142em o \u017cadnych towarach luksusowych, a raczej cieszy\u0142em si\u0119 na my\u015bl o kosztowaniu zagranicznych s\u0142odkich napoj\u00f3w. Ale by\u0142 pewien substytut. Domowy nap\u00f3j gazowany, kt\u00f3ry nie na\u015bladowa\u0142 tych importowanych, a stworzy\u0142 dla siebie w\u0142asn\u0105 kategori\u0119. Znany w Polsce i na Litwie podpiwek straci\u0142 z czasem na popularno\u015bci, ale nie zosta\u0142 zapomniany. Tak ja go przygotowuj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"[PL] Podpiwek\" width=\"1080\" height=\"608\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/xai_LCqiulM?feature=oembed\"  allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Przepis<\/h2>\n\n\n\n<p>Sk\u0142adniki na 5 litr\u00f3w podpiwka.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li>5 L wody<\/li><li>100 g kawy zbo\u017cowej<\/li><li>200 g cukru<\/li><li>5 g granulatu chmielowego<\/li><li>0,5 g \u015bwie\u017cych lub 0,2 g suszonych dro\u017cd\u017cy piekarskich<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zagotowa\u0107 2 L wody. Do wrz\u0105tku doda\u0107 kaw\u0119 zbo\u017cow\u0105 i miesza\u0107 a\u017c do opadni\u0119cia piany. Doda\u0107 cukier i wymiesza\u0107. \u0141\u0105czny czas gotowania powinien by\u0107 podany na opakowaniu kawy zbo\u017cowej. Dro\u017cd\u017ce rozprowadzi\u0107 w odrobinie wody i odstawi\u0107 na bok.<\/p>\n\n\n\n<p>5 minut przed ko\u0144cem gotowania doda\u0107 chmiel i rozmiesza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zdj\u0119ciu garnka z palnika, przecedzi\u0107 p\u0142yn przez gaz\u0119 lub tetrow\u0105 pieluszk\u0119. Dola\u0107 pozosta\u0142e 3 L zimnej wody. Doda\u0107 dro\u017cd\u017ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Podpiwek przela\u0107 do czystych krachli, zostawiaj\u0105c nieco wolnego miejsca w szyjkach butelek. Fermentowa\u0107 2-3 dni, okresowo sprawdzaj\u0105c poziom nagazowania. Je\u015bli podpiwek jest ju\u017c wystarczaj\u0105co nagazowany, przenie\u015b\u0107 butelki do lod\u00f3wki. Spo\u017cy\u0107 w ci\u0105gu 1-2 tygodni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Uwagi<\/h2>\n\n\n\n<p>Nawet w ch\u0142odzie fermentacja nie jest ca\u0142kowicie zatrzymana. Podpiwek b\u0119dzie coraz silniej wysycony dwutlenkiem w\u0119gla, co po pewnym czasie mo\u017ce doprowadzi\u0107 do rozsadzenia butelek.<\/p>\n\n\n\n<p>Gatunek chmielu nie ma tu wi\u0119kszego znaczenia, wi\u0119c nie ma sensu inwestowa\u0107 w dro\u017csze, importowane odmiany. Sybilla, Marynka czy Lubelski s\u0105 \u0142atwo dost\u0119pne i \u015bwietnie si\u0119 sprawdz\u0105. Tego ostatniego mo\u017cna doda\u0107 odrobin\u0119 wi\u0119cej ze wzgl\u0119du na niski poziom alfa kwas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Transkrypcja filmu<\/h2>\n\n\n\n<p>Podpiwek pija\u0142em latem jako dziecko. Przygotowywa\u0142a go moja ciocia, korzystaj\u0105c z \u0142atwo dost\u0119pnych zestaw\u00f3w surowc\u00f3w. Podpiwek to nap\u00f3j gazowany, uznawany za bezalkoholowy. W Polsce by\u0142 bardzo popularny do ko\u0144ca lat 80 jako alternatywa dla komercyjnie dost\u0119pnych s\u0142odzonych napoj\u00f3w, kt\u00f3re w czasach socjalizmu w du\u017cej mierze nie by\u0142y \u0142atwo dost\u0119pne.<\/p>\n\n\n\n<p>Na podpiwek sk\u0142ada si\u0119 pi\u0119\u0107 element\u00f3w: woda, kawa zbo\u017cowa, cukier, chmiel i dro\u017cd\u017ce. Gotowe mieszanki kawy zbo\u017cowej i chmielu mo\u017cna znale\u017a\u0107 w ka\u017cdym supermarkecie, ale ja wol\u0119 kupowa\u0107 sk\u0142adniki oddzielnie. Dok\u0142adne proporcje podaj\u0119 w przepisie na blogu.<\/p>\n\n\n\n<p>Podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o smaku to kawa zbo\u017cowa, czyli mieszanka palonego \u017cyta, j\u0119czmienia i cykorii. Niekt\u00f3re marki dodatkowo u\u017cywaj\u0105 buraka cukrowego, mo\u017cna te\u017c znale\u017a\u0107 kawy zbo\u017cowe o innym sk\u0142adzie, od samej cykorii po mniej powszechne zbo\u017ca jak orkisz.<\/p>\n\n\n\n<p>Cukier mo\u017ce by\u0107 niemal dowolny, bia\u0142y lub ciemny, z buraka cukrowego, trzcinowy, palmowy czy kokosowy. Wa\u017cne tylko, by by\u0142 fermentowalny, czyli mo\u017cliwy do strawienia przez dro\u017cd\u017ce. Stewia, ksylitol czy erytrytol nie nadaj\u0105 si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Chmiel, kt\u00f3rego zabrak\u0142o na pocz\u0105tkowym uj\u0119ciu, to zwykle granulat. Jest powszechniej dost\u0119pny ni\u017c szyszki, a nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od nich jako\u015bci\u0105. Nada podpiwkowi aromatu i przyjemnego, lekko goryczkowego smaku.<\/p>\n\n\n\n<p>Dro\u017cd\u017ce mog\u0105 by\u0107 dowolnego typu. Ja u\u017cywam \u015bwie\u017cych dro\u017cd\u017cy piekarskich, ale piwowarskie spisz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie dobrze. Jest ich bardzo niewiele, ale to w zupe\u0142no\u015bci wystarczy. W przypadku dro\u017cd\u017cy suchych, trzeba ich da\u0107 jeszcze mniej. Zbyt du\u017ca ilo\u015b\u0107 spowoduje niepotrzebne przyspieszenie fermentacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Wlewam do garnka 2\/5 \u0142\u0105cznej ilo\u015bci wody i doprowadzam j\u0105 do wrzenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdy zawrze, wsypuj\u0119 do niej odmierzon\u0105 kaw\u0119 zbo\u017cow\u0105. Przez pierwsze momenty intensywnie mieszam, \u017ceby zapobiec wykipieniu, co czasem si\u0119 zdarza podczas intensywniejszego gotowania. W kawie zbo\u017cowej uwi\u0119ziona jest pewna ilo\u015b\u0107 dwutlenku w\u0119gla. Jego rozpuszczalno\u015b\u0107 w gor\u0105cej wodzie jest niska, wi\u0119c gwa\u0142townie si\u0119 ulatnia, tworz\u0105c pian\u0119. Po minucie lub dw\u00f3ch, gdy sko\u0144czy si\u0119 uwalnia\u0107 dwutlenek w\u0119gla, piana zniknie i nie trzeba b\u0119dzie&nbsp; ju\u017c miesza\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>W trakcie gotowania dodaj\u0119 cukier, \u017ceby \u0142atwo si\u0119 rozpu\u015bci\u0142 we wrz\u0105tku. Mieszam przez chwil\u0119, \u017ceby si\u0119 nie przypali\u0142 na dnie garnka.<\/p>\n\n\n\n<p>Gotowanie trwa kwadrans, zgodnie z instrukcj\u0105 na opakowaniu mojej kawy zbo\u017cowej. Chodzi o uzyskanie odpowiedniego poziomu ekstrakcji smaku.<\/p>\n\n\n\n<p>Pi\u0119\u0107 minut przed ko\u0144cem gotowania dodaj\u0119 chmiel. Ilo\u015b\u0107 i czas gotowania chmielu, a tak\u017ce jego zawarto\u015b\u0107 alfa kwas\u00f3w, wp\u0142ywa na poziom goryczki w gotowym podpiwku. W temperaturze powy\u017cej 80\u00b0C alfa kwasy stopniowo izomeryzuj\u0105, tworz\u0105c gorzkie izo-alfa kwasy. Kontrola goryczki sprowadza si\u0119 do osobistych preferencji, \u0142atwo tu jednak przeholowa\u0107. Moim zdaniem idealna ilo\u015b\u0107 to 1 gram granulatu chmielowego na litr podpiwka, przy za\u0142o\u017ceniu poziomu alfa kwas\u00f3w w granicach 5-8%. Przy wy\u017cszych poziomach dodaj\u0119 nieco mniej chmielu.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas gotowania rozpuszczam dro\u017cd\u017ce w odrobinie wody. Dodam je do podpiwka, gdy b\u0119dzie odpowiednio sch\u0142odzony. Dro\u017cd\u017ce nie lubi\u0105 wysokich temperatur, a dodanie ich do gor\u0105cego p\u0142ynu po prostu je ugotuje.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu gotowania odfiltrowuj\u0119 kaw\u0119 i chmiel. U\u017cywam w tym celu gazy, chocia\u017c zazwyczaj wykorzystuj\u0119 tetrow\u0105 pieluszk\u0119. Poniewa\u017c kawa lubi szybko zatka\u0107 filtr, poruszam troch\u0119 gaz\u0105, a w razie potrzeby usuwam nadmiar fus\u00f3w \u0142y\u017ck\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Przecedzony podpiwek sch\u0142adzam dolewaj\u0105c do niego pozosta\u0142e 3\/5 wody, oczywi\u015bcie zimnej. To o wiele szybszy i bardziej efektywny spos\u00f3b ni\u017c wstawianie garnka do wype\u0142nionego zimn\u0105 wod\u0105 zlewu czy po prostu czekanie. Dodaj\u0119 te\u017c dro\u017cd\u017ce i mieszam, by si\u0119 r\u00f3wnomiernie rozprowadzi\u0142y. Na tym etapie mo\u017cna te\u017c doda\u0107 nieco soku z cytryny w celu wzbogacenia smaku.<\/p>\n\n\n\n<p>Przygotowuj\u0119 czyste butelki. U\u017cywam krachli, czyli butelek z zamkni\u0119ciem kab\u0142\u0105kowym.<\/p>\n\n\n\n<p>Nast\u0119pnie przelewam podpiwek do dzbanka. Nie jest to konieczne, ale \u0142atwiej mi si\u0119 nalewa z dzbanka ni\u017c \u0142y\u017ck\u0105 wazow\u0105. Niestety, m\u00f3j lejek jest nieco za wielki do u\u017cytych butelek, ale na szcz\u0119\u015bcie radz\u0119 sobie robi\u0105c tylko minimum ba\u0142aganu.<\/p>\n\n\n\n<p>Butelki nape\u0142niam tak, by zostawi\u0107 troch\u0119 miejsca w szyjce. Zamykam je i odstawiam na dwa-trzy dni. W tym czasie dro\u017cd\u017ce zaczn\u0105 metabolizowa\u0107 obecny w podpiwku cukier, produkuj\u0105c alkohol etylowy i dwutlenek w\u0119gla. Ten ostatni sprawi, \u017ce podpiwek b\u0119dzie naturalnie musuj\u0105cy, jednak musz\u0119 pami\u0119ta\u0107, by nie zostawi\u0107 podpiwka bez nadzoru. Cukru jest w nim a\u017c nadto, aby zamieni\u0107 butelki w wybuchaj\u0105ce granaty. Sprawdzam poziom nagazowania co jaki\u015b czas i gdy stwierdz\u0119, \u017ce podpiwek nadaje si\u0119 ju\u017c do konsumpcji, wstawiam wszystkie butelki do lod\u00f3wki w celu maksymalnego spowolnienia dalszej fermentacji. Wytrzymaj\u0105 w niskiej temperaturze kilka dni, nawet ponad tydzie\u0144, zanim zaczn\u0105 si\u0119 przegazowywa\u0107. Na tym etapie poziom alkoholu wynosi do 0,5%.<\/p>\n\n\n\n<p>Niekt\u00f3re przepisy sugeruj\u0105, by wrzuci\u0107 do ka\u017cdej butelki kilka rodzynek, jednak ja tego nie robi\u0119. Rodzynki nie wp\u0142ywaj\u0105 znacz\u0105co na smak, nie dostarczaj\u0105 te\u017c dro\u017cd\u017com mierzalnych ilo\u015bci sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych, za to s\u0105 doskona\u0142ym punktem nukleacji dwutlenku w\u0119gla, powoduj\u0105cym wystrzeliwanie fontanny napoju podczas otwierania butelki.<\/p>\n\n\n\n<p>Gotowy podpiwek powinien mie\u0107 przyjemny, zbalansowany smak. Lekka s\u0142odycz cukru jest r\u00f3wnowa\u017cona przez gorycz chmielu, kawa wnosi zbo\u017cowe, palone nuty, pojawia si\u0119 te\u017c dro\u017cd\u017cowy posmak. Porz\u0105dnie sch\u0142odzony smakuje \u015bwietnie, orze\u017awia i jest przy tym mniej kaloryczny ni\u017c komercyjne s\u0142odkie napoje gazowane. Mimo to, nie jest ca\u0142kowicie pozbawiony kalorii, wi\u0119c warto go spo\u017cywa\u0107 z umiarem.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto te\u017c z podpiwkiem poeksperymentowa\u0107. Podczas gotowania mo\u017cna doda\u0107 przypraw korzennych, sk\u00f3rki pomara\u0144czowej, ziaren kakaowca czy alternatywnych \u017ar\u00f3de\u0142 cukru jak syrop klonowy, mi\u00f3d czy melasa. Do sch\u0142odzonego napoju trafi\u0107 mog\u0105 te\u017c inne dodatki smakowe, np. sok wi\u015bniowy lub pomara\u0144czowy. Podpiwek nie musi by\u0107 nudny!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Urodzi\u0142em si\u0119 w socjalistycznej Polsce wczesnych lat 80 XX wieku. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 tego okresu by\u0142a wzgl\u0119dna niedost\u0119pno\u015b\u0107 produkt\u00f3w z importu. Ale by\u0142 pewien substytut.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":1130,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[18],"class_list":["post-355","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-napoje","tag-napoje-bezalkoholowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/355","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=355"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/355\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1130"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=355"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=355"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fermxpert.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=355"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}